Sự vươn lên của các công ty khởi nghiệp Trung Quốc
Khi Trung Quốc lần đầu tiên tham gia không gian mạng vào năm 1994, chính phủ nước này vẫn giữ nguyên chính sách kiểm soát thông tin thông qua kiểm duyệt của Bộ Công an. Đến năm 1994, Trung Quốc thành lập khu phát triển công nghiệp công nghệ cao ở Thâm Quyến. Từ năm 2002 trở đi, họ bắt đầu thu hút các tập đoàn đa quốc gia phương Tây muốn tận dụng các điều khoản miễn thuế và lao động có trình độ lương thấp.
Vào tháng 1.2000, chưa đến 2% người Trung Quốc sử dụng internet. Để phục vụ cho thị trường đó, Robin Li và Eric Xu đã thành lập Baidu như một công cụ tìm kiếm của Trung Quốc. Đến năm 2009, Baidu đã giành được gấp đôi thị phần Google tại Trung Quốc (bị chính phủ siết chặt kiểm duyệt) với thị phần tăng vọt lên 29%.
Trung Quốc tập trung mạnh vào việc phát triển ngành công nghệ cao
|
Xiaomi phát hành smartphone đầu tiên vào tháng 8.2011 và nhanh chóng vượt mặt các đối thủ Trung Quốc tại thị trường nội địa vào năm 2014. Đến năm 2019, hãng này bán được 125 triệu điện thoại, đứng thứ 4 toàn cầu.
Tính đến giữa năm 2019, Trung Quốc có 206 công ty khởi nghiệp trị giá hơn 1 tỉ USD, vượt qua Mỹ với 203 công ty.
Gần đây, Alibaba đã triển khai trí tuệ nhân tạo để tăng sức mạnh cho các tính năng trên các trang thương mại điện tử của mình giúp đưa ra các đề xuất tìm kiếm và cá nhân hóa cho 500 triệu khách hàng, dịch vụ càng thu hút người mua.
Trung Quốc cũng dẫn đầu thế giới về thanh toán di động (Mỹ ở tận vị trí thứ 6). Năm 2019, các giao dịch di động ở Trung Quốc lên tới 80.500 tỉ USD, dự kiến tăng lên 111.100 tỉ USD trong năm nay trong bối cảnh đại dịch Covid-19 diễn ra.
ByteDance là chủ sở hữu của TikTok mà một số công ty Mỹ đang tìm cách thâu tóm
|
TikTok sau đó đã được 165 triệu người Mỹ tải xuống và khiến chính quyền Tổng thống Trump chú ý, đặc biệt khi vào tháng 4.2020, nó vượt 2 tỉ lượt tải xuống trên phạm vi toàn cầu và làm lu mờ các gã khổng lồ công nghệ Mỹ. Hiện, chính quyền Mỹ đã ký lệnh hành pháp nhằm cấm TikTok cùng WeChat với cáo buộc chúng có thể theo dõi người dùng nước này.
Sự gia tăng mạnh mẽ của Huawei
Nhưng chiến thắng lớn nhất của Trung Quốc trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng và viễn thông là Huawei – công ty đa quốc gia đầu tiên của nước này. Huawei đã trở thành cái tên chính trong cuộc chiến chính trị giữa Bắc Kinh và Washington.
Vào năm 2012, Huawei vượt qua đối thủ Ericsson của Thụy Điển để trở thành nhà cung cấp thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới với 28% thị phần trên toàn cầu. Vào năm 2019, Huawei vượt qua Apple để trở thành nhà sản xuất điện thoại lớn thứ hai thế giới sau Samsung.
Huawei là công ty công nghệ Trung Quốc thành công nhất trên trường quốc tế
|
Một số yếu tố đã góp phần vào sự trỗi dậy của Huawei, đó là mô hình kinh doanh, tính cách và phương thức ra quyết định của người sáng lập Ren Zhengfei (Nhậm Chính Phi), các chính sách của nhà nước về ngành công nghệ cao và quyền sở hữu độc quyền của công ty bởi các nhân viên.
Ông tập trung vào nghiên cứu và phát triển, điều chỉnh công nghệ từ các công ty phương Tây, còn Huawei được các đơn đặt hàng nhỏ từ quân đội và sau đó là các khoản tài trợ R&D đáng kể từ nhà nước để phát triển điện thoại GSM và các sản phẩm khác. Trong những năm qua, Huawei đã sản xuất cơ sở hạ tầng viễn thông và các sản phẩm thương mại cho smartphone 3G và 4G.
Khi ngành công nghệ cao của Trung Quốc phát triển mạnh mẽ, vận may của Huawei cũng tăng theo. Năm 2010, công ty đã thuê IBM và Accenture PLC để thiết kế phương tiện quản lý mạng cho các nhà cung cấp dịch vụ viễn thông. Năm 2011, công ty thuê Boston để tư vấn về các thương vụ mua lại và đầu tư nước ngoài.
Thành công của Huawei đã khiến chính quyền ông Trump chú ý. Vào tháng 5.2019, Bộ Thương mại Mỹ đã cấm các công ty Mỹ cung cấp linh kiện và phần mềm cho Huawei vì lý do an ninh quốc gia. Một năm sau, lệnh cấm mở rộng khi không cho Huawei mua các vi mạch từ các công ty Mỹ hoặc sử dụng phần mềm do Mỹ thiết kế. Nhà Trắng cũng đã phát động một chiến dịch toàn cầu chống lại việc lắp đặt hệ thống 5G của Huawei các quốc gia đồng minh, với nhiều thành công khác nhau. Vào tháng trước, Ngoại trưởng Mỹ mô tả Huawei là một cánh tay của chính phủ nhằm kiểm duyệt những người bất đồng chính kiến.
Ông Nhậm Chính Phi tiếp tục phủ nhận những cáo buộc như vậy và phản đối các động thái của Mỹ. Bất chấp những khó khăn này, Huawei vẫn tăng trưởng với doanh thu nửa đầu năm 2020 là 65 tỉ USD, tăng 13,1% so với năm trước.
